در این پنل، مهمترین چالشها و اولویتهای سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از منظر نظری و عملی مورد بررسی قرار گرفت. دکتر صالحی با تأکید بر فاصله میان آرمانها و شیوههای تحقق آنها، بر ضرورت پیوند منطقی میان نظریه و عمل، تقویت حکمرانی داخلی و انسجام نهادی بهعنوان پیششرطهای موفقیت سیاست خارجی تأکید کرد.
دکتر خطیبزاده با طرح مسائل کلان سیاست خارجی کشور، از جمله روابط منطقهای، حوزه خلیج فارس، آسیای مرکزی و قفقاز، روابط با قدرتهای بزرگ و پروندههای هستهای و حقوق بشری، اهمیت اولویتبندی هوشمندانه و تدوین فرمولی منسجم برای مدیریت روابط خارجی، بهویژه در حوزه همسایگی و ایران فرهنگی، را برجسته ساخت.
دکتر خرازی نیز بزرگترین چالش سیاست خارجی پس از انقلاب را «نظریهپردازی ناکافی» دانست و بر ضرورت تولید نظریه بومی در روابط بینالملل، متناسب با فرهنگ، هویت و شرایط اجتماعی ایران تأکید کرد. وی هویت ایرانی ـ اسلامی را سرمایهای راهبردی برای دیپلماسی عمومی و منطقهای معرفی کرد.
در سخنان خود، دکتر عراقچی با ترسیم تحولات بنیادین نظم بینالملل، گفت: «نظام حقوق بینالملل و قواعد روابط بینالدول بهطور جدی دچار دگرگونی شده و رفتار برخی قدرتهای بزرگ، بهویژه آمریکا، نشاندهنده شکلگیری سیاست «صلح از طریق زور» است». وی با بیان اینکه این رویکرد، اکنون به شکل عریانتری اعمال میشود، تصریح کرد: «در چنین شرایطی، تقویت قدرت ملی نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی اجتنابناپذیر برای حفظ استقلال و منافع کشورهاست».
وزیر امور خارجه با تأکید بر «ایستادگی در برابر فشار» بهعنوان مولفهای اصلی قدرت، گفت: «عقبنشینی از مواضع اصولی، نهتنها فشارها را کاهش نمیدهد، بلکه بازگشت به الگوهای کلاسیک استعمار را تسهیل میکند». او افزود که این ایستادگی، منافاتی با دیپلماسی هوشمند و فعال ندارد و مدیریت تقابلها در شرایط پیچیده، تنها از این مسیر ممکن است.
عراقچی با اشاره به تجربه مذاکرات هستهای و خروج یکجانبه آمریکا از برجام، ناتوانی نظم بینالملل موجود در تضمین حقوق کشورهایی که بر حقانیت و استقلال خود پافشاری میکنند، روشن دانست و تأکید کرد: «سیاست خارجی نباید معطل مذاکرات خارجی بماند و اداره کشور باید بر پایه ظرفیتهای داخلی صورت گیرد».
وی همچنین بر ضرورت ایجاد «صدای واحد» داخلی تأکید کرد و گفت: «انسجام داخلی، همگرایی نهادی و هماهنگی میان ارکان مختلف حاکمیت، شرط اساسی موفقیت دیپلماسی کشور است». عراقچی در پایان، حفظ عزت، استقلال و منافع ملی را مأموریتی مشترک میان دولت، نیروهای مسلح و ظرفیتهای اقتصادی دانست و ابراز امیدواری کرد که جمهوری اسلامی ایران با اتکای همزمان به قدرت ملی، مقاومت هوشمندانه و دیپلماسی فعال، این مقطع حساس تاریخی را با اقتدار پشت سر بگذارد.
جمعبندی پنل بر ضرورت انسجام داخلی، تولید گفتمان واحد در سیاست خارجی، تقویت هویت ملی، مشارکت نخبگان و مسئولیتپذیری عمومی در عرصه دیپلماسی و رسانه بهعنوان ارکان اصلی موفقیت سیاست خارجی تأکید کرد.