ایالات متحده امریکا از بدو تولد که با نسل کشی بومیان این قاره آغاز شد، تا دوران کنونی سلطه گرایی آن، میراث خود را نه از طریق قانون یا عدالت، بلکه از طریق زنجیره ای ناگسستنی از خشونت و نقض نظام مند قوانین بشردوستانه و بین المللی دنبال کرده است.

یکی از مناقشه‌های دیرپای علوم سیاسی و مطالعات توسعه این است که آیا مسیر نوسازی سیاسی و اقتصادی الزاماً از دموکراسی عبور می‌کند یا اینکه در برخی شرایط تاریخی، دولت‌های اقتدارگرا نیز می‌توانند نقش موتور توسعه را ایفا کنند.

بیش از چهار دهه از آغاز تقابل راهبردی میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا می‌گذرد. در این مدت، دولت‌های مختلف در تهران و واشنگتن تغییر کرده‌اند، محیط بین‌المللی دگرگون شده، اتحاد جماهیر شوروی فروپاشیده، نظم تک‌قطبی شکل گرفته و سپس نشانه‌های گذار به جهان چندقطبی پدیدار شده است. با این حال، یکی از پایدارترین متغیرهای سیاست بین‌الملل همچنان تداوم تنش میان ایران و آمریکا بوده است

مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه، رویداد "محرم و عاشورا در آئینه اسناد وزارت امور خارجه" را برگزار می‌کند.

موافق با دیدگاه‌ها رئالیست‌ها، جنگ با ذات بشر همنوایی دارد چه اینکه، تاریخ بشریت همواره با جنگ عجین و ما بین جنگ‌ها، آتش‌بس برقرار بوده است.

عرصه بین الملل در هزاره سوم با تحولات شگرفی مواجه است که در آن مولفه‌های هویتی، تمدنی، دنیای دیجیتال، مقابله با سلطه و قدرت سخت و نرم نقش آفرینی اساسی دارند و تحولات شتابان نظام بین‌الملل در سال‌های اخیر، به‌ویژه بحران‌های غرب آسیا، ناکارآمدی بسیاری از سازوکارهای نظم موجود جهانی را آشکار ساخته است.

ناتو این هفته جاری ناتو یکی از مهمترین نشست های سطح عالی از زمان شروع جنگ اوکراین و تجاوز 40 رزوه امریکا و رزیم صهیونیسیتی به ایران را در ترکیه برگزار می نماید که آزمونی حیاتی برای اعتبار و بقای بلندمدت این پیمان بوده و اهداف جدید هزینه‌های دفاعی اروپا تحت بررسی بی‌سابقه‌ای از سوی کاخ سفید قرار می‌گیرد.

سرزمین عقاب ها و یا هزار سنگر همواره کانون تحولات مهم سیاسی و امنیتی در قلب بالکان بوده است و در یک قرن اخیر فراز و فرودهای زیادی را در دو جنگ جهانی، دوره انور خوجیسم و پسا کمونیستی تجربه نموده است در کشوری که اعتراض مدنی بنیان ضعیفی دارد، تظاهرات فاقد رهبر و وابستگی سیاسی همچنان ادامه دارد بطوری که تیرانا و مقامات اتحادیه اروپا را غافلگیر کرده است.

منازعات بین‌المللی اغلب از دریچه نظریه‌های واقع‌گرایی، موازنه قوا و محاسبات ژئوپلیتیکی تحلیل می‌شوند؛ رویکردهایی که علی‌رغم اهمیت بنیادین، از تبیین ابعاد روانی، هویتی و نمادین جنگ‌ها ناتوان‌اند.

محرم 1448 قمری ایران اسلامی و محبان سالار شهیدان و یارانش در فضایی متفاوت و در شرایط پسا جنگ رمضان و مقاومت قهرمانانه و تاریخی به عزاداری می‌پردازند و مولفه‌های زمانی فرصتی ویژه را برای بازخوانی نهضت عاشورا در چارچوب مفاهیم نوین روابط بین‌الملل از جمله دیپلماسی، قدرت نرم و مدیریت افکار عمومی فراهم نموده است.

29 خرداد 1405

47 سال از پیروزی انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ با اتکاء به سه محور اساسی ایمان بخدا، رهبری و وحدت مردمی‌با سه هدف اساسی استقلال، آزادی و جمهوری اسلامی می‌گذرد ؛ انقلابی که در عین ایجاد گسست از نظم پیشین، توانست با تکیه بر ظرفیت‌های بومی و دینی، الگویی از پیوند میان سنت و مدرنیته سیاسی ارائه دهد که مهم‌ترین وجه آن امروز در دفاع مستقلانه و سرافرازانه از میهن در برابر تجاوز خارجی قابل مشاهده است.

همزمان با گذار از اوج درگیری‌های نظامی‌به سمت یک وضعیت آتش‌بس و فروکش کردن شعله‌های مستقیم جنگ رمضان، جغرافیای سیاسی منطقه با واقعیت‌های نوظهوری مواجه شده است.

در حاشیه برگزاری دومین نشست quotگفت‌وگوهای ترمذquot با موضوع پیوند میان آسیای مرکزی و جنوبی در ازبکستان، دکتر علیرضا خداقلی‌پور، مدیرکل دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، با جمعی از مقام‌ها و رؤسای اندیشکده‌های مهم ازبکستان دیدار و گفت‌وگو کرد.

دکتر علیرضا خداقلی‌پور، مدیرکل دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در دومین نشست #171گفت‌وگوهای ترمذ با موضوع پیوند میان آسیای مرکزی و جنوبی#187 که طی روزهای ۴ تا ۶ ژوئن ۲۰۲۶ در ازبکستان برگزار شد، با اشاره به تحولات اخیر منطقه‌ای، حملات ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران را اقدامی مغایر با اصول حقوق بین‌الملل و تهدیدکننده ثبات و امنیت منطقه‌ای توصیف کرد و آن را یک نقطه عطف مهم در عرصه‌های بین المللی و منطقه ای با پیامدهای بسیار عظیم ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک دانست.

چهارمین کنفرانس علمی و کاربردی بین‌المللی همکاری روسیه و ایران در جهانی در حال تغییر، بین مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه و مؤسسه کشورهای مستقل مشترک‌المنافع روسیه (CIS) در تاریخ 13 خرداد 1405 برگزار شد.

به ابتکار مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه، کنفرانس برخط (تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران؛ ابعاد حقوقی) روز سه شنبه 12خرداد ماه ۱۴۰۵ با حضور جمعی از اندیشمندان، تحلیلگران و کارشناسان برجسته برگزار می‌شود.

رژیم صهیونیستی را نمی‌توان صرفاً یک دولت دارای توان نظامی‌بالا یا ارتشی پیشرفته دانست؛ بلکه باید آن را نمونه‌ای خاص از #171دولت پادگانی#187 در جهان معاصر تلقی کرد؛ دولتی که در آن، منطق امنیتی نه فقط بر سیاست خارجی، بلکه بر ساختار اجتماعی، اقتصاد، فناوری، آموزش و حتی هویت ملی سایه انداخته است. در چنین ساختاری، ارتش تنها ابزار دفاع از مرزها نیست، بلکه به ستون اصلی دولت‌سازی و بقای سیاسی تبدیل می‌شود. از این منظر، فهم اسرائیل بدون درک جایگاه ارتش و امنیت در متن جامعه اسرائیلی، اساساً ممکن نیست.

در چهار دهه گذشته، یکی از مهم‌ترین مفروضات مسلط بر اقتصاد سیاسی بین‌المللی آن بود که جهانی‌شدن اقتصادی، آزادسازی تجاری و گسترش زنجیره‌های تولید جهانی، به تدریج منطق ژئوپلیتیکی رقابت‌های کلاسیک را تضعیف خواهد کرد.

تنگه هرمز به عنوان تنها آبراه طبیعی متصل‌کننده خلیج فارس به دریای عمان و اقیانوس هند، از نظر ترانزیت نفت و کالا یکی از حیاتی‌ترین تنگه‌های جهان است.

در 9 اسفند 1404، ایالات متحده آمریکا و اسرائیل عملیات متجاوزانه مشترکی را علیه ایران آغاز کردند. این عملیات نظامی‌به‌سرعت با عنوان quotنخستین جنگ مبتنی بر هوش مصنوعیquot شناخته شد. گزارشها حاکی از آن است که ارتش آمریکا برای حمله به حدود ۱۰۰۰ هدف در ۲۴ ساعت اول، از ابزار کلود (Claude) شرکت آنتروپیک (Anthropic) استفاده کرده است.

گزارش حاضر با بهره‌گیری از دیدگاه‌های سان تزو در کتاب هنر جنگ‌ ، راهبرد جمهوری خلق چین در قبال تایوان را به‌مثابه نمونه‌ای معاصر از پیروزی بدون جنگ مستقیم تحلیل می‌کند.

در پی اقدام نظامی اخیر ایالات متحده و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران، یکی از پرسش‌های بنیادین، بررسی علل و انگیزه‌های این تجاوز در میانه فرایند مذاکرات جدی است.

خاورمیانه معاصر را نمی‌توان با مفاهیم هویتی قرن بیستم توضیح داد. پروژه‌های فراملی که زمانی ادعای تعریف quotجهان عربquot را داشتند، امروز جای خود را به منطق سخت‌گیرانه دولت-ملت و رقابت امنیتی داده‌اند.