یک دهه بهار عربی؛ پیامدها و چشم‌اندازها

یک دهه بهار عربی؛ پیامدها و چشم‌اندازها

دوشنبه ۲۲ دی ۱۳۹۹
از خیزش‌های مردمی در جهان عرب که از آن با قرائت‌های مختلف چون ادامه انقلاب‌های یاسمین، بهار عربی، بیداری اسلامی، ادامه موج سوم دموکراسی و یا انقلاب‌های به‌اصطلاح مسالمت‌آمیز یاد می‌شود، یک دهه می‌گذرد. گرچه وجه مشترک دنیای عرب قبل از این دهه؛ حکومت‌ها موروثی اقتدارگرا، حکومت‌های حاصل از کودتا و دیکتاتور مآب با دوره‌های بعضاً طولانی بوده، اما تحولات یک دهه گذشته در طیف رنگارنگی از قیام‌ها و خیزش‌های مردمی که نظام‌های اقتدارگرای خود را به چالش کشیده و بعضاً ساقط کرده، مفهوم پذیر بوده‌اند.  بی‌تردید این تحولات، پیامدهای جدی در سطوح جهان عرب، مناطق پیرامونی و نظام بین‌الملل بر جای گذاشته است که البته در کلیه این سطوح، با خود فرصت‌ها و چالش‌های گوناگونی نیز به همراه دارد.  پس از گذشت ده سال از شروع این تحولات و در آستانه ورود به دهه دوم آن، مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه در تاریخ ۱۰ دی‌ماه ۹۹ در نشستی بر خط با حضور آقایان سید محمدکاظم سجادپور رئیس مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی، محمد نیکخواه کارشناس ارشد مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی، محمد مسجد جامعی استاد دانشگاه ادیان و مذاهب، سعیده لطفیان استاد دانشگاه تهران، سعید حاجی باشی پژوهشگر ارشد خاورمیانه و شمال آفریقا و مجتبی فردوسی پور پژوهشگر ارشد مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی، بررسی ماهیت، علل، ریشه­ ها، روندها، پیامدها و چشم‌انداز تحولات مزبور در دنیای عرب و مناطق پیرامونی آن ازجمله خلیج‌فارس، شمال آفریقا، شاخ آفریقا، دریای سرخ و مدیترانه شرقی و نظم و ترتیبات منطقه‌ای و بین‌المللی را موردبحث و تبادل‌نظر قرار داده که حاصل آن را در این پادکست  می‌شنوید.
دیپلماسی در مفهوم عام و مذاکره در مفهوم خاص برای توفیق و کارایی مستلزم اتکا به اقتدار ملی است. جمهوری اسلامی ایران در بیش از چهار دهه گذشته همواره با کاربست دو قدرت نرم و سخت برگرفته از تفکر خلاق، راهبردی و داهیانه رهبری معظم انقلاب اسلامی بخوبی توانسته است کانون امنیت و ثبات در منطقه پرآشوب غرب آسیا باشد. دستیابی به چنین جایگاهی از جمله مرهون تلاش و جانفشانی مجاهدان و سرداران ملی و اسلامی از آغاز نهضت مبارزه با استکبار جهانی به رهبری امام خمینی (ره) تا دفاع مقدس و دفاع از حریم امامت و ولایت میباشد، که در این میان نقش سردار سپهبد شهید قاسم سلیمانی برجسته و تابناک است. مرکز مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه در سالگشت ترور ناجوانمردانه و شهادت پر افتخار آن سردار شهید در جمعی متشکل از اندیشمندان و همرزمان آن شهید شامل آقایان دکتر سیدمحمد کاظم سجادپور، رییس مرکز مطالعات سیاسی و بین المللی، محمد ابراهیم طاهریان دستیار ویژه وزیر امور خارجه در امور افغانستان، دکتر مسعود اسداللهی پژوهشگر امور غرب آسیا، مجتبی فردوسی پور و سید سعید قادری پژوهشگران ارشد مرکز مطالعات سیاسی و بین المللی در تاریخ دوشنبه ۱۵ دی ماه  ۱۳۹۹ نشستی را با عنوان دیپلماسی و اقتدار ملی برگزار نمود. برگزیده گفتگوهای این نشست در این بخش قابل بهره برداری علاقمندان می باشد.
امسال مصادف با هفتادوپنجمین سال تأسیس سازمان ملل متحد است. در سال ۱۳۴۵ ملل متحد بر ویرانه های جنگ دوم جهانی بنا شد. ایران در زمره نخستین کشورهایی بود که منشور ملل متحد به عنوان سند تأسیسی سازمان ملل را امضاء نمود و در ردیف بانیان آن قرار گرفت. تاریخ هفتادوپنج سالة سازمان ملل متحد مملو از موفقیت ها و ناکامی ها بوده است. در نشستی که در ۳۰ آذرماه ۱۳۹۹ با حضور اساتید و اندیشمندان حوزة حقوق و روابط بین الملل برگزار شد، به بررسی و ارزیابی عملکرد ملل متحد در هفتادوپنج سال گذشته، آیندة آن و تعاملات کشورمان با این سازمان پرداخته شده است. شرکت کنندگان در این برنامه شامل آقای دکتر سجادپور رئیس مرکز مطالعات سیاسی و بین المللی، خانم دکتر مصفّا استاد دانشگاه تهران و رئیس انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد، آقای دکتر علی خرّم سفیر و نمایند دائم اسبق کشورمان نزد مقر اروپائی سازمان ملل متحد در ژنو، آقای کورش احمدی صاحب نظر و دیپلمات پیشین کشورمان در امور شورای امنیت و خانم منصوره شریفی صدر کارشناس ارشد مطالعات حقوقی و بین المللی مرکز مطالعات سیاسی و بین المللی بودند.