معاون پژوهشی و مطالعاتی مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه با تأکید بر اهمیت روابط ایران و کشورهای قفقاز جنوبی، گفت: ایران خواهان صلح، ثبات، همکاری و توسعه در منطقه است، اما نگرانی‌های امنیتی تهران درباره تحولات منطقه و پروژه TRIPP باید به‌صورت عملی مورد توجه قرار گیرد.

دکتر علیرضا خداقلی‌پور در گفت‌وگو با برنامه «Factor of Power» شبکه Newsam که در چارچوب مجمع APRI 2026 در ایروان برگزار شد، درباره تحولات منطقه‌ای، روابط ایران و ارمنستان، مناسبات تهران با کشورهای قفقاز جنوبی و پروژه «مسیر ترامپ برای صلح و شکوفایی بین‌المللی» (TRIPP) دیدگاه‌های جمهوری اسلامی ایران را تشریح کرد.
خداقلی‌پور در پاسخ به پرسشی درباره احتمال ازسرگیری درگیری نظامی علیه ایران، با اشاره به تحولات اخیر منطقه، گفت که با توجه به روند تحولات و رفتار طرف‌های درگیر، احتمال ازسرگیری درگیری همچنان وجود دارد و ایران برای مواجهه با چنین شرایطی آمادگی دارد.

وی با تأکید بر ضرورت ایجاد سازوکارهایی برای جلوگیری از تکرار درگیری، اظهار داشت که تجربه جنگ اخیر نشان داد هرگونه اقدام نظامی علیه ایران با پیامدهای جدی همراه خواهد بود.

ضرورت بازگشت به گفت‌وگو و قواعد بین‌المللی
معاون پژوهشی و مطالعاتی مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی در ادامه، یکی از چالش‌های اصلی منطقه را استمرار تنش‌ها و حمایت برخی کشورهای غربی از اقدامات اسرائیل دانست و بر ضرورت حل‌وفصل اختلافات از مسیرهای دیپلماتیک تأکید کرد.وی گفت دستیابی به صلح و ثبات پایدار در غرب آسیا نیازمند بازگشت به اصول حقوق بین‌الملل، قواعد و هنجارهای بین‌المللی و همچنین احترام به برابری و عدالت است.

ایران؛ خواهان توسعه و رفاه کشورهای همسایه
خداقلی‌پور در بخش دیگری از این گفت‌وگو، با اشاره به جایگاه قفقاز جنوبی در سیاست همسایگی جمهوری اسلامی ایران، گفت: ایران از کشورهای همسایه خود انتظار دوستی، همکاری، تعامل اقتصادی و هم‌افزایی دارد.
وی افزود: ایران خواهان شکوفایی و توسعه کشورهای همسایه است؛ چرا که امنیت و رفاه در کشورهای منطقه به یکدیگر پیوند خورده‌اند و تحولات مثبت یا منفی در یک سوی مرزها می‌تواند بر سوی دیگر نیز تأثیر بگذارد.
معاون پژوهشی و مطالعاتی مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی همچنین بر اهمیت روابط ایران با ارمنستان، جمهوری آذربایجان، ترکیه و گرجستان تأکید کرد و گفت جمهوری اسلامی ایران همواره از گفت‌وگو و راه‌حل‌های دیپلماتیک برای حل مسائل و اختلافات میان کشورهای منطقه حمایت کرده است.

روابط ایران و ارمنستان؛ مبتنی بر تعامل و اشتراکات تاریخی
خداقلی‌پور با اشاره به روابط تهران و ایروان، دیدارهای مقامات عالی‌رتبه دو کشور را نشانه سطح بالای تعاملات میان ایران و ارمنستان دانست و بر ضرورت تداوم و ارتقای این روابط تأکید کرد.
وی روابط دو کشور را مبتنی بر اشتراکات تاریخی و تمدنی توصیف کرد و گفت ایران و ارمنستان از ظرفیت‌های قابل توجهی برای گسترش همکاری‌های دوجانبه برخوردارند.

نگرانی‌های ایران درباره TRIPP
معاون پژوهشی و مطالعاتی مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی در ادامه گفت‌وگو، درباره پروژه TRIPP و نگرانی‌های ایران اظهار داشت که تهران نسبت به برخی ابعاد این پروژه و به‌ویژه احتمال حضور بازیگران خارجی در نزدیکی مرزهای خود نگرانی‌هایی دارد.
وی تصریح کرد که اگر اجرای این پروژه با هدف ایجاد ثبات، توسعه، رفاه و حل مسائل کشورهای منطقه دنبال شود، می‌تواند از سوی ایران مورد استقبال قرار گیرد؛ با این حال، ایران نسبت به اهداف و پیامدهای احتمالی حضور بازیگران خارجی در این طرح ملاحظاتی دارد.
این موضع در حالی مطرح می‌شود که مقام‌های ارمنستان پروژه TRIPP را در چارچوب توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل و اتصال منطقه‌ای تعریف کرده‌اند و بر حفظ حاکمیت و صلاحیت ارمنستان بر زیرساخت‌ها و سرزمین محل اجرای آن تأکید داشته‌اند.
خداقلی‌پور در این زمینه تأکید کرد که نگرانی‌های امنیتی ایران باید در روند اجرای هرگونه طرح اتصال منطقه‌ای مورد توجه قرار گیرد و حضور امنیتی یا نظامی‌کشورهای ثالث در نزدیکی مرزهای ایران برای تهران موضوعی حساس است.

تأکید بر حفظ مرز ایران و ارمنستان
وی با اشاره به مرز مشترک ایران و ارمنستان، این مرز را دارای اهمیت راهبردی برای جمهوری اسلامی ایران دانست و تأکید کرد که ایران خواهان حفظ ارتباط خود با ارمنستان و تداوم نقش این کشور در مسیرهای ترانزیتی منطقه است.
خداقلی‌پور اظهار داشت که ایران با تغییر مرزهای بین‌المللی به‌رسمیت‌شناخته‌شده منطقه و هر اقدامی‌که موجب قطع یا محدود شدن ارتباط ایران و ارمنستان شود، موافق نیست.
تکمیل‌کنندگی پروژه‌های مواصلاتی منطقه
معاون پژوهشی و مطالعاتی مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی در ادامه با اشاره به ظرفیت‌های ترانزیتی منطقه گفت جمهوری اسلامی ایران به جای انحصار یک مسیر، بر تکمیل‌کنندگی و هم‌افزایی پروژه‌های مواصلاتی تأکید دارد.

وی با اشاره به ظرفیت‌های کریدور بین‌المللی حمل‌ونقل شمال–جنوب (INSTC)، کریدور شرق–غرب، کریدور میانی و مسیرهای مواصلاتی ایران و قفقاز جنوبی، اظهار داشت که اتصال و هماهنگی میان این مسیرها می‌تواند به توسعه اقتصادی و افزایش همکاری میان کشورهای منطقه کمک کند.
وی تأکید کرد هر طرح جدید مواصلاتی که بتواند ارزش افزوده‌ای برای پروژه‌های موجود ایجاد کند و به توسعه و رفاه کشورهای منطقه کمک کند، می‌تواند مورد استقبال قرار گیرد؛ اما طرح‌هایی که با اهداف منفی یا علیه منافع کشورهای منطقه دنبال شوند، با ملاحظات جدی مواجه خواهند شد.

ضرورت تضمین‌های عملی از سوی ارمنستان
خداقلی‌پور در پاسخ به پرسشی درباره تضمین‌های ارائه‌شده از سوی دولت ارمنستان درباره پروژه TRIPP، گفت ایران به تضمین‌های عملی نیاز دارد و صرف ارائه اطمینان‌های سیاسی کافی نیست.
وی افزود که دولت ارمنستان اعلام کرده است اجازه نخواهد داد از خاک این کشور علیه ایران یا دیگر کشورهای منطقه استفاده شود، اما از دیدگاه تهران، این تعهدات باید در عمل نیز تضمین و اجرا شوند.
وی همچنین بر اهمیت حفظ حاکمیت و تمامیت ارضی ارمنستان و استمرار ارتباط زمینی میان ایران و ارمنستان تأکید کرد.

ضرورت توازن میان منافع کشورهای منطقه
خداقلی‌پور در پایان، با اشاره به شرایط پیچیده ژئوپلیتیکی قفقاز جنوبی، تأکید کرد که کشورهای منطقه باید میان منافع و نگرانی‌های امنیتی خود و همسایگانشان توازن برقرار کنند.
وی گفت ایران و کشورهای قفقاز جنوبی در یک منطقه مشترک زندگی می‌کنند و در نهایت، فارغ از حضور یا عدم حضور قدرت‌های خارجی، کشورهای منطقه همسایگان یکدیگر باقی خواهند ماند.
معاون پژوهشی و مطالعاتی مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی ابراز امیدواری کرد که با تداوم گفت‌وگو و همکاری میان کشورهای منطقه، زمینه برای تقویت صلح، ثبات، توسعه اقتصادی و گسترش مناسبات میان ایران و کشورهای قفقاز جنوبی فراهم شود.