مشاهد حسین سید، سناتور و چهره سیاسی پاکستان، در گفت‌وگو با مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی (IPIS)، ضمن تشریح دیدگاه خود درباره تحولات اخیر منطقه، تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران را اقدامی «غیرقانونی و ناموجه» و یک «اشتباه فاجعه‌بار» توصیف کرد و با تأکید بر پیوندهای تاریخی و فرهنگی ایران و پاکستان، نقش اسلام‌آباد در تحولات جاری منطقه و تلاش‌های میانجی‌گرانه میان ایران و آمریکا را مورد بررسی قرار داد.

مشاهد حسین سید در ابتدای این گفت‌وگو با اشاره به روابط تاریخی و فرهنگی میان ایران و پاکستان، این پیوندها را یکی از مؤلفه‌های مهم روابط دو کشور دانست و تأکید کرد که تحولات مرتبط با ایران، به دلیل مجاورت جغرافیایی دو کشور، روابط دیرینه سیاسی و اقتصادی و منافع مشترک در زمینه ثبات منطقه‌ای، از اهمیت ویژه‌ای برای پاکستان برخوردار است.

وی در ادامه با اشاره به محیط راهبردی پیچیده پاکستان، روابط این کشور با ایالات متحده، چین، عربستان سعودی، ترکیه، افغانستان و دیگر کشورهای منطقه را از جمله عواملی دانست که بر محاسبات سیاست خارجی اسلام‌آباد تأثیر می‌گذارند. به گفته وی، تحولات اخیر در کنار تغییرات گسترده‌تر در معماری امنیتی منطقه، پاکستان را در موقعیتی قرار داده است که می‌تواند در تعاملات میان بازیگران مختلف نقش‌آفرینی کند.

تجاوز به ایران و پیامدهای منطقه‌ای آن
سناتور مشاهد حسین سید در پاسخ به پرسشی درباره تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران، این اقدام را «غیرقانونی و ناموجه» توصیف کرد و آن را یک «اشتباه فاجعه‌بار» و از مهم‌ترین شکست‌های سیاست خارجی آمریکا در چند دهه اخیر دانست.

وی با اشاره به جنگ سوئز در سال ۱۹۵۶، تحولات جاری را نقطه عطفی در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی ارزیابی کرد و گفت آنچه در منطقه رخ داده، پیامدهایی فراتر از یک درگیری مستقیم میان طرف‌های درگیر داشته است.

مشاهد حسین سید با بیان اینکه از نگاه وی، این جنگ با محاسباتی نادرست درباره ایران آغاز شده است، بر توانایی جمهوری اسلامی ایران برای ایستادگی در برابر تجاوز تأکید کرد. وی همچنین اظهار داشت که در صورت موفقیت این تجاوز، احتمال گسترش دامنه فشارها علیه دیگر بازیگران بزرگ منطقه نیز وجود داشت.

وی در ادامه با اشاره به مواضع پاکستان، بر همبستگی مردم، دولت و نیروهای مسلح این کشور با ایران تأکید کرد و گفت پاکستان از جمله کشورهایی بوده است که موضع خود را در قبال تحولات اخیر به‌صورت صریح اعلام کرده است.

«اسرائیل بزرگ» و نگرانی‌های امنیتی منطقه
سناتور پاکستانی در بخش دیگری از این گفت‌وگو، صهیونیسم و ایده «اسرائیل بزرگ» را از مهم‌ترین نگرانی‌های جهان اسلام و منطقه دانست و نسبت به پیامدهای گسترش دامنه درگیری‌ها هشدار داد.

وی با اشاره به ادعاهایی درباره وجود نقشه‌هایی برای «اسرائیل بزرگ»، تأکید کرد که از نگاه پاکستان، موضوع صرفاً به امنیت و ثبات ایران محدود نمی‌شود و تحولات جاری می‌تواند پیامدهایی برای امنیت کشورهای منطقه نیز داشته باشد.

مشاهد حسین سید در همین چارچوب، تحولات جاری را مرتبط با آینده نظم امنیتی منطقه دانست و بر ضرورت افزایش همکاری میان کشورهای منطقه برای مدیریت چالش‌های امنیتی تأکید کرد.

وی همچنین با اشاره به تجربه تاریخی جنگ ایران و عراق و تحولات دهه ۱۹۸۰، بر اهمیت شناخت ساختار اجتماعی و تاریخی ایران در ارزیابی تحولات این کشور تأکید کرد و مقاومت ایران در برابر فشارهای خارجی را یکی از مؤلفه‌های مهم معادلات منطقه‌ای دانست.

نقش پاکستان در میانجی‌گری میان ایران و آمریکا
بخش دیگری از این گفت‌وگو به نقش پاکستان در تلاش‌های میانجی‌گرانه میان ایران و آمریکا اختصاص داشت. مشاهد حسین سید در این زمینه گفت پاکستان به دلیل برخورداری از روابط با طیف متنوعی از بازیگران، از جمله ایران، آمریکا، چین، روسیه، ترکیه و عربستان سعودی، ظرفیت‌هایی برای ایفای نقش به عنوان پل ارتباطی، میانجی و تسهیل‌گر دارد.

وی روابط نزدیک پاکستان با ایران را یکی از مهم‌ترین پایه‌های این نقش دانست و گفت موضع اسلام‌آباد در قبال تحولات اخیر، بر مبنای روابط تاریخی و منافع مشترک دو کشور شکل گرفته است. به گفته وی، پاکستان در شرایط کنونی تلاش کرده است ضمن حفظ ارتباط با طرف‌های مختلف، نقش خود را در جهت کاهش تنش و فراهم کردن زمینه گفت‌وگو ایفا کند. او همچنین بر اهمیت حضور چین در این معادلات تأکید کرد و روابط اسلام‌آباد و پکن را یکی از مؤلفه‌های مهم سیاست خارجی پاکستان دانست.
مشاهد حسین سید همچنین با اشاره به روابط دیرینه پاکستان و چین گفت این روابط سابقه‌ای چند دهه‌ای دارد و چین از بازیگران مهم در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی است.

بازنگری در معماری امنیتی منطقه
وی در بخش دیگری از گفت‌وگو، تحولات اخیر را در چارچوب تغییرات گسترده‌تر در معماری امنیتی منطقه مورد بررسی قرار داد و گفت ترتیبات سنتی امنیتی و اتکا به تضمین‌های خارجی بیش از گذشته در حال بازنگری است. به گفته مشاهد حسین سید، کشورهای منطقه در تلاش هستند از طریق ایجاد مشارکت‌ها و سازوکارهای جدید همکاری، ظرفیت و انعطاف‌پذیری راهبردی خود را افزایش دهند.

وی همچنین همکاری‌های در حال شکل‌گیری میان پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه و توافقات منطقه‌ای میان این کشورها را از جمله نشانه‌های تحول در محیط امنیتی منطقه دانست و تأکید کرد این روندها پرسش‌های مهمی درباره آینده آرایش امنیتی منطقه و نقش قدرت‌های منطقه‌ای ایجاد کرده‌اند.
او بر این باور است که کشورهای منطقه باید بیش از گذشته برای تأمین امنیت خود به ظرفیت‌های داخلی و سازوکارهای منطقه‌ای متکی باشند و وابستگی به نیروهای خارجی را کاهش دهند.

انتقاد از نظم بین‌المللی و تأکید بر چندقطبی شدن جهان
سناتور پاکستانی در ادامه گفت‌وگو، تحولات اخیر را بخشی از تغییرات گسترده‌تر در نظم بین‌المللی دانست. وی با انتقاد از آنچه «نظم مبتنی بر قواعد تحت رهبری غرب» خواند، مدعی شد که این نظم در برابر تحولات اخیر با چالش‌های جدی مواجه شده است و به اعتقاد او، استانداردهای دوگانه در نحوه برخورد با بحران‌های بین‌المللی موجب تضعیف اعتبار این ساختار شده است.

مشاهد حسین سید با اشاره به واکنش نهادهای بین‌المللی و منطقه‌ای به تحولات اخیر ایران، عملکرد این نهادها را مورد انتقاد قرار داد و گفت از نگاه وی، این شرایط ضرورت بازنگری در ساختارهای موجود و افزایش نقش کشورهای منطقه در تأمین امنیت خود را برجسته کرده است. وی در ادامه تأکید کرد که دوران جهان تک‌قطبی و یک ابرقدرت واحد به پایان رسیده و جهان در مسیر شکل‌گیری یک نظم چندقطبی قرار دارد؛ نظمی‌که به گفته او باید بر مبنای برابری، عدالت و انصاف میان بازیگران مختلف شکل گیرد.

طلوع «قرن آسیایی»
مشاهد حسین سید در بخش پایانی این گفت‌وگو، تغییرات جاری را در چارچوب آنچه «طلوع قرن آسیایی» خواند، مورد توجه قرار داد. وی با اشاره به نقش فزاینده چین در معادلات جهانی و منطقه‌ای، گفت نظم جدیدی در حال شکل‌گیری است که کشورهای جنوب جهانی و قدرت‌های منطقه‌ای در آن نقش بیشتری خواهند داشت. به گفته وی، ایران، پاکستان، چین، ترکیه و عربستان سعودی از جمله بازیگرانی هستند که در این روند تحولات نقش دارند و افزایش تعامل میان کشورهای منطقه می‌تواند بر شکل‌گیری آینده نظم امنیتی و سیاسی منطقه تأثیرگذار باشد.

مشاهد حسین سید در جمع‌بندی دیدگاه خود، جمهوری اسلامی ایران را یک «قدرت مهم و قدرتمند» توصیف کرد و با اشاره به ایستادگی ایران در برابر تجاوز، بر اهمیت جایگاه این کشور در معادلات جدید منطقه‌ای و بین‌المللی تأکید کرد.

وی در پایان با اشاره به مفهوم «قرن آسیایی» گفت: «دوران جهان تک‌قطبی به پایان رسیده است» و جهان در مسیر شکل‌گیری نظمی چندقطبی قرار دارد.

مشروح گفت‌وگوی مشاهد حسین سید، سناتور و چهره سیاسی پاکستان، با مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی در قالب برنامه IPIS VideoCast | Beyond Narrative از طریق کانال رسمی مرکز در یوتیوب منتشر خواهد شد.