در اولین کنگره ملی سیاست خارجی ایران، پنل گفتگویی با حضور دکتر دهشیری به عنوان مدیر پنل و اعضای آن شامل دکتر سیدکاظم سجادپور، دکتر عباس ملکی، دکتر موسوی و دکتر بهادر امینیان برگزار شد. این نشست با هدف بررسی تاریخچه، دستاوردها و چالشهای چهار دهه فعالیت فصلنامه سیاست خارجی و نقش آن در شکلدهی به گفتمان سیاست خارجی ایران برگزار شد.
دکتر دهشیری در ابتدای جلسه به سابقه انتشار فصلنامه اشاره کرد و گفت: «از زمان تأسیس تاکنون بیش از ۱۱۵۰ مقاله، ۶۵۵ نقد و معرفی کتاب و ۶۶۰ ترجمه منتشر شده است. موضوعات متنوع فصلنامه شامل ایران و ایرانی، مطالعات زنان، سیاست خارجی، حقوق بینالملل، فناوری هستهای، هوش مصنوعی، جهانیشدن و تحولات منطقهای بوده است.»
وی با اشاره به سیر تغییرات فصلنامه افزود: «در دهههای ابتدایی، فصلنامه به عنوان یک نشریه علمیپژوهشی با تمرکز بر مطالعات سیاسی، روابط بینالملل و سازمانهای بینالمللی فعالیت میکرد. از سال ۱۳۶۷، جایگاه سردبیر اضافه شد و از سال ۱۳۷۱ مدیر داخلی فصلنامه نیز آغاز به کار کرد. تغییرات بعدی شامل انتشار ویژهنامهها، تغییرات در شکل علمی و ترویجی نشریه و اصلاحات در ظاهر و رنگبندی فصلنامه از سال ۱۳۹۶ تاکنون بوده است.»
در ادامه، دکتر عباس ملکی، اولین مدیر مسئول فصلنامه، به انگیزهها و رسالتهای اولیه آن پرداخت و یادآور شد: «هدف از انتشار فصلنامه، توضیح سیاست خارجی ایران به نخبگان و عموم مردم، ایجاد بستری برای پژوهشهای علمی و افزایش تعامل با اندیشمندان داخلی و خارجی بود. این مجله نقش مؤثری در ارتقای سطح علمی و اطلاعرسانی درباره دیپلماسی کشور داشته و توانسته مخاطبان متعددی را با سیاست خارجی آشنا کند.»
دکتر رسول موسوی، دیگر عضو این پنل ، با اشاره به دوران مسئولیت خود بهعنوان مدیرکل دفتر مطالعات در سال ۱۳۸۵، فضای آن مقطع را یکی از دشوارترین دورهها توصیف کرد. به گفته او، در آن زمان نوعی تفکر گفتمانی تجدیدنظرطلبانه و رادیکال شکل گرفته بود که بسیاری از دستاوردهای پیشین سیاست خارجی و دفتر مطالعات را مورد تشکیک قرار میداد.
او تأکید کرد که مسئولیت مدیریت دفتر مطالعات را بهعنوان یک امانت از مدیران پیشین دریافت کرده و تلاش داشته است این امانت را بدون تعطیلی یا آسیب، و حتی با توسعه، به مدیر بعدی منتقل کند. موسوی با اشاره به فشارها و تردیدهای آن دوره، گفت حفظ ساختارهای علمی و انتشاراتی دفتر مطالعات، از جمله مجلات و کتابها، کار آسانی نبود.
وی با ذکر نمونههایی از این تلاشها، به حفظ و انتشار چهار شماره مجله اسپانیایی سیاست خارجی، استمرار مجله انگلیسی سیاست خارجی علیرغم دشواریها، و احیای مجله عربی سیاست آفریقا اشاره کرد. همچنین از انتشار دو نشریه داخلی دفتر مطالعات و تدوین سالنامههای ۱۳۸۶ و ۱۳۸۷ بهعنوان بخشی از کارنامه آن دوره یاد کرد.
دکتر موسوی با ابراز خرسندی از اینکه در دوران مدیریت او نهتنها هیچ نشریهای تعطیل نشد بلکه برخی فعالیتها توسعه یافت، تصریح کرد که هدف اصلی، صیانت از سرمایه علمی سیاست خارجی کشور بوده است.
او در بخش دیگری از سخنانش به نقد افراط در چندرشتهاینویسی پرداخت و تأکید کرد که مطالعات منطقهای باید مبتنی بر تخصص واقعی باشد. به گفته او، انتظار اینکه یک استاد همزمان در حوزههایی چون آفریقا، آسیای مرکزی و آمریکای لاتین بنویسد، با منطق تخصصگرایی علمی سازگار نیست و نیازمند بازنگری است.
دکتر موسوی در ادامه، با تأکید بر صحبت های اقای ملکی بر اهمیت مردمیسازی سیاست خارجی، خاطرنشان کرد که سیاست خارجی نباید صرفاً در آرشیوهای دانشگاهی و متون تخصصی محصور بماند.
او با اشاره به بخشی از مشکلات اجتماعی موجود، آن را ناشی از نوعی عوامزدگی دانست و بر ضرورت ایجاد تعادل میان تخصصگرایی و قابلفهمبودن محتوا برای مخاطب عمومی تأکید کرد.
دکتر سجادپور و دکتر امینیان نیز به تجربه خود در مدیریت فصلنامه و حفظ کیفیت علمی آن اشاره کردند و تأکید نمودند که فصلنامه سیاست خارجی با ارائه مقالات پژوهشی و تحلیلی، بررسی دستاوردها و چالشهای سیاست خارجی ایران و انتقال تجربیات منطقهای و بینالمللی، همواره تلاش کرده محیطی مناسب برای اندیشمندان و پژوهشگران فراهم کند.
در پایان پنل، تأکید شد که فصلنامه سیاست خارجی نه تنها یک نشریه علمی، بلکه ابزاری برای انتقال دانش و تحلیل سیاست خارجی به مردم و ایجاد ارتباط میان دانشگاه و وزارت امور خارجه بوده است. همچنین، تأثیر این مجله در شکلدهی به دستور کارهای سیاست خارجی کشور و بهرهگیری از پژوهشهای علمی در تصمیمسازیهای کلان مورد توجه قرار گرفت.