<p>الیور مک‌ترنان، بنیان‌گذار و مدیر مؤسسه «فوروارد ثینکینگ» (Forward Thinking)، در گفت‌وگو با مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی (IPIS)، با بررسی تحولات اخیر غرب آسیا، حمله آمریکا و رژیم اسرائیل به ایران، وضعیت فلسطین و نقش اروپا، بر ضرورت تقویت گفت‌وگوی منطقه‌ای، بازگشت به اصول حقوق بین‌الملل و ایجاد سازوکارهای جدید برای تأمین امنیت منطقه تأکید کرد.</p> <p><br />در این گفت‌وگو، تحولات چند سال اخیر در غرب آسیا و تغییرات تدریجی در توازن قوای منطقه‌ای مورد بررسی قرار گرفت. مک‌ترنان با اشاره به افزایش نقش‌آفرینی بازیگران منطقه‌ای و گسترش حضور سیاسی، اقتصادی و راهبردی چین و روسیه، اظهار داشت که مفروضات سنتی درباره ائتلاف‌ها، بازدارندگی و ترتیبات امنیتی در منطقه بیش از گذشته با چالش مواجه شده‌اند.</p> <p><br />وی در بخش دیگری از این گفت‌وگو، حمله آمریکا و رژیم اسرائیل به ایران را از منظر حقوق بین‌الملل و پیامدهای آن برای امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی مورد توجه قرار داد و گفت این اقدام پیامدهایی فراتر از سطح منطقه دارد. به گفته وی، تضعیف اصول و قواعد بین‌المللی می‌تواند به گسترش رویکرد اتکا به زور در مناسبات بین‌المللی منجر شود؛ رویکردی که از دیدگاه او نمی‌تواند زمینه‌ساز صلح و ثبات پایدار باشد.</p> <p><br /><b>تأکید بر نقش اروپا در تحولات غرب آسیا</b><br />بخش دیگری از این گفت‌وگو به نقش اروپا در تحولات غرب آسیا اختصاص داشت. مک‌ترنان با اشاره به پیوندهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی اروپا با منطقه، بر ضرورت ایفای نقش فعال‌تر کشورهای اروپایی در قبال تحولات منطقه تأکید کرد.</p> <p><br />وی همچنین وضعیت جاری در فلسطین، لبنان و دیگر بخش‌های منطقه را مورد بررسی قرار داد و بر ضرورت توجه به عدالت، برابری و حقوق ملت‌ها در هرگونه روند صلح و حل‌وفصل مناقشات تأکید کرد. مک‌ترنان همچنین شکستن چرخه خشونت و ایجاد زمینه برای گفت‌وگو و تفاهم میان بازیگران منطقه‌ای را ضروری دانست.</p> <p><br /><b>ضرورت تقویت ابتکارات منطقه‌ای</b><br />مک‌ترنان در پاسخ به پرسشی درباره امکان شکل‌گیری ترتیبات جدید امنیتی در منطقه، بر اهمیت نقش‌آفرینی کشورهای منطقه و ایجاد سازوکارهای گفت‌وگو تأکید کرد. وی با اشاره به تجربه مجامع گفت‌وگوی منطقه‌ای و روند هلسینکی، گفت ایجاد فضاهای غیررسمی‌برای گفت‌وگوی مستقیم میان کشورها می‌تواند به درک متقابل دیدگاه‌ها و شناسایی راه‌های مشترک برای مدیریت بحران‌ها کمک کند.</p> <p><br />وی همچنین تجربه هلسینکی را نمونه‌ای از ظرفیت گفت‌وگو برای مدیریت بحران‌های امنیتی دانست و توضیح داد که این روند با دربرگرفتن موضوعات امنیتی، اقتصادی، فرهنگی و حقوق بشری، امکان گفت‌وگو درباره طیف گسترده‌ای از مسائل و تهدیدات را فراهم می‌کرد. به گفته مک‌ترنان، می‌توان از منطق این تجربه برای تقویت درک متقابل، امنیت مشترک و احترام متقابل در شرایط کنونی بهره گرفت.</p> <p><br /><b>تأکید بر مشارکت ایران در گفت‌وگوهای منطقه‌ای</b><br />بنیان‌گذار فوروارد ثینکینگ در بخش پایانی این گفت‌وگو بر ضرورت مشارکت ایران در روندهای دیپلماتیک و گفت‌وگوهای منطقه‌ای تأکید کرد و گفت به‌جای تهدید ایران، باید زمینه مشارکت کامل این کشور در گفت‌وگوها فراهم شود.</p> <p><br />وی همچنین اعتمادسازی، ایجاد سازوکارهایی برای جلوگیری از تشدید بحران‌ها و توجه به موضوع تحریم‌ها را از جمله عناصر مهم در مسیر کاهش تنش‌ها دانست.<br />مک‌ترنان در جمع‌بندی سخنان خود، بازگشت به اصول حقوق بین‌الملل، توجه به حاکمیت و حقوق ملت‌ها و تقویت گفت‌وگو را از الزامات عبور از بحران‌های کنونی دانست و بر ضرورت یافتن راه‌هایی برای جلوگیری از تداوم چرخه خشونت و ایجاد زمینه برای همکاری و امنیت مشترک تأکید کرد.</p> <p><b><span>مشروح گفت‌وگوی الیور مک‌ترنان، بنیان‌گذار و مدیر مؤسسه فوروارد ثینکینگ ، با مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی در قالب برنامه IPIS VideoCast | Beyond Narrative از طریق کانال رسمی مرکز در یوتیوب منتشر می‌شود.</span></b></p> <p></p>