صفحه اصلیتازه هاهمایش هاسخنرانی هامیزگرد هاتماس با ما
منو اصلی
اخبار > استراتژی ژاپن در خصوص خاورمیانه


  چاپ        ارسال به دوست

سخنرانی

استراتژی ژاپن در خصوص خاورمیانه

استراتژی ژاپن در خصوص خاورمیانه

آقای دکتر موری، استاد سیاست بین الملل دانشگاه هوسی در توکیو و آقای دکتر آکی یاما، استاد سیاست بین الملل و امنیت دانشگاه هیتوتسوباشی در توکیو در روز دوشنبه 26 بهمن 1394 در محل دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه به سخنرانی پرداختند.

در سخنرانی نخست که توسط آقای دکتر موری انجام شد، به تحولات اخیر در سیاست امنیتی ژاپن و اتحاد ژاپن و آمریکا پرداخته شد. وی ابتدا رئوس سیاست خاجی چین را مورد بررسی قرار داد:

ü      شراکت اقتصادی: وی به حجم بالاتر مبادلات تجاری میان ژاپن و چین به نسبت همین مبادلات با آمریکا به عنوان مقدمه سخنان خود اشاره نموده و بر سایر جنبه های روابط میان دوکشور چین و ژاپن گفت، توریست های چینی نیز زیادی سالیانه ژاپن می آیند.

ü      ارتقاء نظامی: وی ادامه داد، جدا از حوزه اقتصادی، شاهد تحرکات جدیدی در حوزه امنیتی نیز از ناحیه چین هستیم. به عنوان مثال می توان به پروژه دفاعی 2014 چین اشاره کرد. ضمناً چین در مقایسه با ژاپن بودجه دفاعی بسیار بالاتری دارد. ظرفیت های دفاعی چین باعث بازدارندگی در برابر حضور قدرت های خارجی به خصوص آمریکا در منطقه شده است. در حوزه نظامی نیز، چین در حال افزایش آمادگی و ظرفیت های نیروی دریایی خود هم در کمیت و هم در اندازه ناوگان بوده است. آنها از این نیروی دریایی در ادعاهای خود در دریای جنوب چین استفاده می کنند. این کشور همچنین قابلیت های شبه نظامی خود را هم افزایش می دهد.

ü      رفتار قهرآمیز: به علاوه، چین درباره جزایر سنکاکو در جنوب ژاپن و در دریای شرق چین ادعاها و رفتار سرکوبگرانه داشته است که این رفتار تهاجمی ژاپن را تحت فشار قرار داده است.بعد از تحرکات این چنینی چین در حوزه دریایی جنوب ژاپن توجهات استراتژیک ژاپن تغییر نمود. وی افزود، چینی ها همچنان نیروی دریایی خود را در آبهای اطراف ژاپن برای تهدید این کشورگسیل می دارند. آنها همچنین هویت دفاعی هوایی خاصی را تأسیس نهاده اند که نتیجه آن تعیین یک منطقه حفاظت شده هوایی است، که البته با اجتناب از سوی ژاپنی ها روبرو شده است. با این وجود، تاکنون رویارویی مستقیم خاصی در این زمینه عملاً به وقوع نپیوسته است.

ü      اقدامات یکجانبه گرایانه تجدیدنظرطلبانه: چین در حادثه اسکاربورو رفتار مداخله جویانه و تهاجمی خاصی در آبهای این منطقه و در رویارویی با ماهی گیران فیلیپینی داشته است. همچنین ساخت جزایر مصنوعی در آب های بین المللی نگرانی ژاپن را در خصوص نظامی سازی دریای جنوب شرقی چین برانگیخته است. با این کار، در واقع چین در حال تغییر آبهای بین المللی به آب های سرزمینی خود می باشد. به علاوه، چین روی این جزایر نوارهای هوایی خاصی ایجاد نموده است.

دکتر موری در ادامه سخنان خود، روندهای اصلی در پویایی های ژئوپلیتیک آسیای جنوب شرقی را این گونه بر شمرد:

*        روابط قومی با چین

*        چین و کره شمالی تهاجمی تر

*        تعامل بیشتر با ایالات متحده در حوزه امنیتی

*        اقدامات توازن کننده توسط کشورهای منطقه

وی در خصوص واکنش های کلی دولت ژاپن به این روندها و تحولات افزود، ژاپن در حوزه داخلی از دو طریق به احیای اقتصادی می پردازد: اقتصاد خاص دولت کنونی در ژاپن؛ و شراکت فراپاسیفیک. همچنین در حوزه خارجی ژاپن بر همکاری های امنیتی ارتقاء یافته تأکید دارد که از سه ستون اصلی تشکیل شده است:

1.       تقویت قابلیت های مختلف ژاپن

2.       تقویت همکاری های دفاعی با آمریکا

3.       تقویت ظرفیت کشورهای با فرهنگ مشابه ژاپن

تحت عنوان ستون اول، ژاپن در صدد ارتقاء سه نوع از قابلیت های خود می باشد:

·         کاربرد زور: که در دو وضعیت قابل تصور است: وضعیت حمله مسلحانه؛ و وضعیت تهدید نظامی.

·         اقدامات حمایتی: در وضعیت نفوذ تأثیرگذار که در آن کشور دیگری تحت حمله قرار گرفته اما به صلح و امنیت ژاپن مربوط می شود؛ و وضعیت واکنش بین المللی دسته جمعی. این اقدامات شامل حمایت های لجستیکی در جستجو و نجات نیروهای مسلح خارجی که در آن هیچ محدودیت جغرافیایی وجود ندارد.

·         اقدامات در زمان صلح: حفاظت از سرمایه ها که شامل حفاظت از تسلیحات و سایر تجهیزات نیروهای مسلح خارجی بوده؛ و اقدامات همکاری در راستای صلح بین المللی که شامل حفاظت از جمعیت بومی و حفاظت از افرادی است که به PKO ها مربوط اند.

این استاد دانشگاه در ادامه با مروری بر همکاری های دفاعی ژاپن و آمریکا در 2015 دوستون اصلی را در این همکاری ها برشمرد:

1.       به اجرا در آوردن هماهنگی های سازمانی و نهادی میان دو کشور و تعامل دائمی در این خصوص؛ و

2.       فعالیت های ارتقاء یافته همکاری جویانه از جمله در شرایط صلح.

وی تلاش های دیپلماتیک اصلی ژاپن را به دو حوزه تقسیم نمود:

1.       بهبود روابط با چین: که خود شامل همایش سران میان رؤسای جمهور دو طرف؛ و نشست سران سه جانبه میان سه کشور ژاپن، چین و کره جنوبی می باشد.

2.       بهبود در زمینه موضوع ربایش افراد ژاپنی با کره شمالی.

وی در پایان سخنان خود اینگونه نتیجه گیری نمود که، ژاپن تلاش دارد تغییر سریع قدرت ناشی از رویکرد تهاجمی چین و برنامه سلاح های هسته ای کره شمالی را متوازن نماید. همچنین سعی می کند امنیت را از سه طریق زیر تأمین نماید: ارتقاء قابلیت های خود، ارتقاء اتحاد ژاپن-آمریکا و بهبود روابط با چین.

در این خصوص وی خاطر نشان ساخت، هفتاد درصد از مردم ژاپن عقیده دارند که همکاری نزدیک با ایالات متحده به امنیت ژاپن کمک می کند. موضوع جنگ جهانی، بمباران توکیو و بمباردمان هسته ای هیروشیما و ناکازاکی در روابط میان آمریکا مضمحل شده و هر دو کشور این تاریخ را پشت سر گذاشته اند. سخن آخر آنکه اگر ژاپن بخواهد خصومت و دشمنی با آمریکا را اعلام کند، در محیط اطراف خود احساس ناامنی کرده و به ویژه چنانچه کشوری در منطقه به سلاح های هسته ای دست یابداین حس قوی تر شده و به مرور در منطقه آسیای شرقی منزوی خواهد شد. لذا اتجاد محکم با آمریکا از ستون های اصلی و ماهوی سیاست خارجی ماست.

در ادامه جلسه، آقای دکتر آکی یاما به بررسی استراتژی ژاپن در خصوص خاورمیانه و ایران در دوره پسابرجام پرداخت.

وی در ابتدا مؤلفه های شکل دهنده به سیاست ژاپن در قبال خاورمیانه را دو موضوع اساسی امنیت انرژی: تأمین نفت و گاز؛ و صلح و ثبات منطقه ای: پیشگیری از تروریزم و مقابله با آن برشمرد. وی چالش های عمده در برابر امنیت انرژی ژاپن را این گونه بیان کرد:

ü      وابستگی بالا به واردات انرژی یعنی ژاپن 6 درصد انرژی دارد و 94 درصد واردات انرژی.

ü      وابستگی زیاد به خاورمیانه برای واردات نفت خام.

ü      وابستگی بالا به سوخت های فسیلی برای تولید برق.

ü      نوسانات زیاد در قیمت های نفت و گاز.

وی در ادامه به تأثیرات بسته شدن تنگه مهم و استراتژیک هرمز در نقل و انتقالات نفت و گاز طبیعی پرداخته و تأثیرات نوسانات در بازار انرژی روی اقتصاد ژاپن را به اختصار بیان نمود. وی گفت ژاپن برای تأمین امنیت انرژی خود تلاش دارد در بازار انرژی ثبات قابل ملاحظه ای ایجاد کند.

وی در رابطه با بحث روابط با ایران در دوره پسابرجام گفت، بعد از تحریم ها امیدواریم بتوانیم روابط با ایران را بتوانیم در حوزه اقتصادی افزایش دهیم. همکاری در زمینه صنعت اتومبیل، می تواند بسیار مؤثر باشد چرا که ایران این برهه تلاش دارد در این زمنیه رشد کرده و به  اتومبیل های جدید و مناسب با محیط زیست دست یابد که ژاپن در این خصوص متخصص است.

آقای دکتر آکی یاما در پایان سخنان خود، دستور کار ژاپن برای روابط ایران-ژاپن را بدین صورت توصیف کرد:

*        تجارت و بازرگانی انرژی

*        سرمایه گذاری مستقیم؛ توافق ایران و ژاپن در زمینه ارتقاء سرمایه گذاری و حفاظت از آن

*        حمایت از اجرای برجام و استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای شامل: امنیت و عدم اشاعه سلاح های هسته ای و اعتمادسازی متقابل

*        ثبات سازی وضعیت امنیت منطقه ای در خاورمیانه: شامل جنگ با داعش و مقابله با برخوردهای خصمانه منطقه ای

 

                                                                                                                         تهیه گزارش:

 

                                                                                                                        ستوده زیباکلام


٠٩:١١ - 1394/11/24    /    شماره : ١٦٠٤    /    تعداد نمایش : ٣٩٠٩



خروج




صفحه اصلی | تازه ها | تماس با ما
©1392 دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران
Copyright © 2003-2013 Institute for Political and International Studies of the Ministry of Foreign Affairs (IPIS) - All rights reserved.