منوچهر متكی وزیر امورخارجه ایران صبح دو‌شنبه (28/10/1388)  طی سخنانی در نوزدهمین همایش بین‌المللی خلیج فارس،برگزاری این همایش را در آستانه سی و یكمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی و تاسیس نظام مردم‌سالار دینی در ایران، فرصت مناسبی برای اعلام مجدد پایبندی نظام جمهوری اسلامی به مواضع اصولی خود در همراهی با ملت‌ها و دولت‌های مسلمان منطقه برای استقرار ثبات و آرامش عنوان كرد.
وی با بیان اینكه امروز منطقه استراتژیك خلیج فارس بیش از هر زمان دیگری مورد طمع قدرت‌های زیاده‌خواه فرامنطقه‌ای است كه به قصد تسلط بر منابع حیاتی آن در پی ایجاد ناامنی، بدبینی و سوءظن در بین كشورهای منطقه هستند، خاطرنشان كرد: حضور و دخالت قدرت‌های بیگانه، خریدها‌ی انبوه تسلیحاتی، حمایت از گروه‌های افراطی و دامن زدن به اختلافات طایفه‌ای و قومی، چالش‌هایی است كه به بی‌ثباتی و مشكلات در منطقه خلیج فارس كمك می‌كند.
وزیر خارجه ایران ملت ایران را اولین قربانی توسعه‌طلبی‌های رژیم صدام و جنگ 8 ساله تحمیلی برشمرد و افزود: سقوط آن رژیم برای ما و ملت‌های منطقه می‌توانست خوشایند باشد اما اینك پس از گذشت 6 سال به دلیل ادامه حضور قدرت‌های بیگانه مشكلات و مصائب فراوانی بر ملت‌های منطقه تحمیل شده است.
متكی مشكل دیگر منطقه كه در ظاهر از منطقه خلیج فارس دورتر است ولی اصلی‌ترین مشكل منطقه را تشكیل می‌دهد "توسعه طلبی و رفتار تجاوزگرانه " رژیم صهیونیستی برشمرد و گفت: وجود این رژیم با ناامنی و بی‌ثباتی در منطقه گره خورده و متاسفانه سیاستمداران آمریكا همواره سیاست خارجی خود را بر مبنای امنیت این رژیم در منطقه قرار داده‌اند.
وزیر خارجه ادامه داد: بی‌توجهی به وجود صدها كلاهك هسته‌ای در زرادخانه‌های رژیم صهیونیستی و همكاری هسته‌ای آمریكا و سایر كشورهای غربی با این رژیم در حالی صورت می‌گیرد كه برای كشورهای عضو پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای، محدودیت‌های غیرقانونی شدیدی برای استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای وضع می‌شود.
وی اضافه كرد: امروز ملت فلسطین با اتكا به توانایی‌های ذاتی خویش و درك درست از واقعیت‌ها و با الهام از تجربه چند ساله رویارویی با رژیم غاصب صهیونیستی، راه خود را در استمرار مقاومت تا احقاق كامل حقوق خویش یافته است.
متكی خاطرنشان كرد: جمهوری اسلامی در راستای اصول اولیه سیاست خارجی خود همواره از مقاومت مشروع تمامی ملت‌های مظلوم در برابر قدرت‌های تجاوزگر حمایت كرده و بر همین اساس در جهت تكریم و احترام به خون شهدای تهاجم وحشیانه رژیم صهیونیستی به غزه و پاسداشت مقاومت جانانه مردم نوار غزه فردا 29 دی ماه مصادف با 19 ژانویه را به عنوان "روز نماد مقاومت " تعیین كرده است.
وزیر خارجه در ادامه سخنان خود در همایش خلیج فارس، اظهار داشت: خوشبختانه پایداری ملت ایران بر حقوق غیرقابل انكار خود بر اساس معاهده ان.پی.تی سبب شد تا راه برای سایر ملت‌های در حال توسعه به ویژه كشورهای منطقه خلیج فارس جهت استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای گشوده شود.
وی ادامه داد: قدرت‌هایی كه تا چند سال پیش به بهانه وجود ذخائر نفتی كشورهای منطقه، استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای را در خلیج فارس غیرقابل توجیه می‌دانستند اكنون برای عقد قراردادهای هسته‌ای با كشورهای منطقه از یكدیگر سبقت می‌گیرند. این تجربه به ما نشان می‌دهد كه انحصارطلبی‌ غربی‌ها در زمینه‌های مختلف به ویژه بهره‌برداری از علوم و فنون پیشرفته در برابر اراده ملت‌ها تاب مقاومت ندارد.
وزیر خارجه ایران مشكل افراط‌گرایی و تروریسم را نه تنها در منطقه خلیج فارس بلكه در كل خاورمیانه و جهان ناشی از سیاست‌های تبعیض‌آمیز و دخالت‌های توسعه طلبانه قدرت‌های زیاده‌خواه در مسائل منطقه عنوان كرد.
وی با بیان اینكه در مورد مفاهیم افراط‌گرایی و تروریسم و جدا كردن آن از مبارزات آزادیبخش ملت‌ها كمتر اختلافی در منطقه وجود دارد، خاطرنشان كرد: ایران خود قربانی اصلی تروریسم بوده و همواره هشدار داده حمایت از تروریسم، حامیان و مسببان آن را نیز گرفتار خواهد كرد.
متكی تصریح كرد: باید علل اصلی تروریسم و عوامل افراط‌گرایی را شناخته و با آن مبارزه اصولی كرد.
وزیر خارجه ایران در ادامه سخنان خود محیط زیست در خلیج فارس را یكی دیگر از نگرانی‌های منطقه‌ای دانست كه تاثیر مهم و حیاتی در زندگی ملت‌های حاشیه خلیج فارس دارد.
وی افزود: خلیج فارس به دلیل قرار گرفتن منابع مهم انرژی در آن، ترافیك حمل و نقل و تجارت از اهمیت بالایی برخوردار است و این موضوع به همراه تردد وسیع شناورهای جنگ دول بیگانه در این منطقه، بر مشاركت زیست‌محیطی آن می‌افزاید، خصوصا آنكه بعضی از این شناورها از سوخت هسته‌ای استفاده كرده و هرگونه آسیب دیگر آنها می‌تواند فاجعه‌آفرین باشد.
متكی موضوع دیگر در خلیج فارس را ساخت جزایر مصنوعی عنوان كرد و گفت: این جزایر علاوه بر تبعات زیست ‌محیطی موجب كندی گردش آب خلیج فارس از بدو ورود به این منطقه تا خروج از آن می‌شود و در صورت ادامه این روند خلیج فارس می‌تواند به باتلاقی مبدل شود.
وی تصریح كرد: موضوع تامین و ایجاد جزایر مصنوعی در خلیج فارس باید با دقت بیشتری نگریسته شود.
منوچهر متكی وزیر امور خارجه ایران در ادامه سخنان خود، به موضوع گرد و غبار و توفان‌های شن در منطقه اشاره كرد و گفت:‌ عربستان به عنوان بیشترین تولیدكننده گرد و غبار و شن و كشورهای دیگر از جمله عراق، سوریه، مصر و اردن، ‌منابع دیگری از تولید گرد و غبار در این منطقه هستند.
وی با اشاره به نامه‌هایی كه برای وزرای خارجه كشورهای عضو شورای همكاری خلیج فارس فرستاده اظهار داشت: خوشبختانه با همكاری كشورهای همسایه نشست كارشناسان منطقه‌ای را برای یافتن راهكارهای مقابله با این مشكل برگزار خواهیم كرد.
وزیر خارجه در ادامه سخنان خود با بیان اینكه مشكلات منطقه تنها به این موارد محدود نمی‌شود، اظهار داشت: منطقه ما با چالش‌های زیادی مواجه است و باید سعی كنیم آنها را به حداقل برسانیم.
متكی با بیان اینكه مشكلات منطقه خلیج فارس راه حل منطقه‌ای دارد، اظهار داشت: قدرت‌های فرامنطقه‌ای با حضور نظامی و ایجاد پایگاه در این منطقه حساس تنها بر مشكلات می‌افزایند.
به گفته وی ثبات و امنیت پایدار در منطقه خلیج فارس تنها از طریق پایبندی واقعی و صادقانه به اصول مداخله در امور داخلی كشورها قابل تحقق است.
وی افزود: موضع اصولی ما در خصوص تحولات كشورهای منطقه از جمله عراق و یمن مشخص است.
وزیر خارجه با بیان اینكه متاسفانه ورود كشورهای دیگر به موضوع درگیری‌های داخلی یمن، منطقه را در معرض خطر و ناامنی قرار داده است، خاطرنشان كرد: حملات نظامی آمریكا به بخش‌هایی از یمن به بهانه مبارزه با تروریسم رویكردی غیرقابل پذیرش بوده و این بحران را تقویت می‌كند كه این كشور با این بهانه قصد دارد اهداف خود را در منطقه تحقق بخشد.
وزیر خارجه تصریح كرد:‌ ایران بر این باور است كه یمن می‌تواند اختلافات داخلی خود را با تكیه بر گفتگو و عدم استفاده از راهكارهای نظامی و مداخله دیگر كشورها حل و فصل كرده و مشكلات را یكی پس از دیگری پشت سر گذراند.
متكی بر ضرورت همكاری بین كشورهای منطقه خلیج فارس به عنوان سرنشینان یك كشتی تاكید كرد و گفت:‌ جمهوری اسلامی بر این باور است كه كشورهای منطقه از ظرفیت‌های بالایی برای همكاری در همه زمینه‌ها برخوردار است و گسترش روابط بین ایران و كشورهای عربی حوزه خلیج فارس به سود هر دو طرف و جهان اسلام است.
وی اضافه كرد:‌ دو طرف اهداف مشتركی در جهان دارند كه با مساعی مشترك می‌توان به آنها دست یافت.
وی اضافه كرد: در نگرش جمهوری اسلامی ایران، همكاری و همگرایی كشورهای منطقه اساس هرگونه نظم جدید و عبور از هر گونه سوء ظن می‌باشد. نظمی كه در آن منابع و ذخایر مردم منطقه توسط خود آنها و برای خود آنها حفظ می‌شود، امنیت و ثبات كشورهای منطقه مورد توجه قرار می‌گیرد و كشورهای فرامنطقه‌ای را به برقراری روابط عادلانه با منطقه وادار كرده و آنها را از هرگونه دخالت و ایجاد پیمان‌های دو و یا چند جانبه مخالف منافع مردم و كشورهای منطقه باز می‌دارند.
وزیر خارجه با ذكر این نكته كه ایران همواره توانایی‌های خود را در راه ایجاد صلح و امنیت در منطقه به كار گرفته و اكنون نیز به لطف خدا به پیشرفت‌های علمی در عرصه‌های مختلف دست یافته تاكید كرد: ایران آمادگی دارد تا با كمك سایر كشورهای همسایه در خلیج فارس برای ایجاد یك بنای مستحكم امنیتی و اقتصادی در خدمت صلح و رفاه ملت‌های منطقه تلاش كند.
وی ادامه داد: خوشبختانه اصول و مهمترین سیاست‌ها و برنامه‌های پیشنهادی ایران برای همكاری‌های منطقه‌ای در پیشنهادات دوازده‌گانه آقای احمدی‌نژاد در بیست و هشتمین اجلاس سران شورای همكاری خلیج فارس در دوحه ارائه شده است. این پیشنهادات جامع‌ترین و مناسب‌ترین موضوعات همكاری در منطقه اعم از همكاری‌های سیاسی، امنیتی، اقتصادی و ... را شامل می‌شود تا با همدلی و همكاری كشورهای منطقه و تحقق آنها مسیر امنیت، ‌آرامش و سعادت منطقه‌ای هموار شود.
وزیر خارجه ایران همچنین در ادامه به نشست سه‌جانبه وزرای خارجه ایران، پاكستان و افغانستان و دستاوردها و توافقات حاصله از جمله به برگزاری دومین اجلاس سران سه كشور در اسلام‌آباد و در آینده‌ای نزدیك اشاره كرد و گفت: ‌همه آنهایی كه مدعی هستند می‌خواهند به حل مسئله افغانستان و مشكلات پاكستان كمك كنند باید از این رویكرد حمایت به عمل آورند.
متكی همچنین با اشاره به سفر وزیر خارجه گرجستان به تهران اظهار داشت: در زمان بحران گرجستان جمهوری اسلامی با سفر به كشورهای منطقه از جمله روسیه، كشورهای حوزه قفقاز و برخی كشورهای اروپایی بر این رویكرد منطقه‌ای تاكید كرد و ادامه آن مذاكرات را در سفر وزیر خارجه گرجستان به تهران پی خواهیم گرفت.
وی تصریح كرد: باید برای مقابله با طراحی دشمنان علیه منافع ما در منطقه بازدارندگی ایجاد كنیم و در صورت بروز هرگونه سوء تفاهم و مشكل در منطقه خود به فكر چاره باشیم.
‌منوچهر متكی وزیر خارجه ایران در ادامه سخنان خود در نوزدهمین همایش بین‌المللی خلیج فارس، ظرفیت دیگر موجود در منطقه خلیج فارس را اتصال، ارتباط و همكاری آن با آسیای مركزی و قفقاز عنوان كرد و گفت:‌ جمهوری اسلامی از اینكه به عنوان محور ارتباط و ترانزیت به كشورهای حوزه جنوبی خلیچ فارس با این منطقه است خوشحال می‌باشد.
به گفته وی سرمایه‌گذاری‌های در دست انجام در حوزه‌های راه و ترابری، ‌حمل و نقل، انرژی، راه‌آهن، انتقال یا سوآپ گاز و ... و دیگر ظرفیت‌های موجود در آسیای مركزی از یك سو و مشاركت فعال كشورهای حوزه خلیج فارس در این منطقه در حوزه‌های اقتصادی از سوی دیگر می‌تواند جاده تاریخی ابریشم را به روز كند.
وزیر خارجه همچنین از كشورهای شورای همكاری خلیج فارس كه در اجلاس ریاض موضوع محیط زیست و همچنین بررسی پیشنهادات دوازده‌گانه محمود احمدی‌نژاد را مصوب كردند كه در دستور كار همكاری‌های خود با ایران قرار دهند، قدردانی كرد.
وی اضافه كرد: ‌ما در منطقه حساس خلیج فارس دو رویكرد و گزینه بیشتر نداریم، یكی گزینه‌ای كه دیگران در خارج از منطقه و از سوی قدرت‌های فرامنطقه‌ای با اهداف سوء‌ مبتنی بر واگرایی كشورهای منطقه القا می‌كنند و رویكرد دیگر كه همگرایی منطقه‌ای است.
متكی تصریح كرد: در تعامل با چالش‌ها در این منطقه و هر منطقه دیگر از جهان، رویكرد منطقه‌ای و راه حل بحران و مشكلات آن منطقه، مناسب‌ترین رویكرد، ‌واقع‌بینانه‌ترین، درست‌ترین و طبیعی‌ترین رویكرد و توافق است.
وی گفت: ‌ما رویكردهای خارج از منطقه را برای بحران داخلی لبنان هرگز درست نمی‌دانستیم اما وقتی كشورهای منطقه راهكاری را ارائه دادند كه منطبق با واقعیت‌های‌ موجود در صحنه لبنان بود، نشست‌های مقدماتی با این رویكرد به نشست دوحه منتهی شد و امروز شاهد برداشته شدن سه گام اساسی برای حل مسئله لبنان هستیم.
وزیر خارجه در پایان گفت:‌ انشاءالله لبنان دوران جدیدی از ثبات و پیشرفت را تجربه خواهد كرد.

آلبوم تصاویر