ششمین میزگرد مشترك دفتر مطالعات سیاسی و بینالمللی وزارت امور خارجه كشورمان با مؤسسه مطالعات و تحلیلهای دفاعی هند در تهران پیش از ظهر امروز 21/4/1388 با سخنرانی جناب آقای دكتر آهنی معاون آموزش و پژوهش وزارت وزارت امور خراجه افتتاح شد.ایشان در سخنرانی افتتاحیه این اجلاس دو روزه ضمن تأكید بر نقش مراكز مطالعاتی دو كشور در فراهمسازی فضاهای همكاری و ارائه راهكارها و رویكردهای جدید در روابط دو كشور، خواستار تعمیق روابط تحقیقاتی منجمله تبادل محقق و برگزاری سمینارها و كارگاههای مشترك گردید. ایشان با دیرینه خواندن روابط دوجانبه ایران و هند، بر عزم رهبران دو كشور و اراده سیاسی آنان برای ارتقای مناسبات نیز تأكید و پیشنهاد كردند كلاننگری در روابط منطقهای و بینالمللی و رایزنی در جهت حل مشكلات در قالب همگرایی آسیایی نیز در زمره مباحث مورد گفتگو در آینده قرار گیرد.
جناب آقای دكتر آهنی ضمن برشمردن مشكلات افغانستان، اختلاف هند و پاكستان و مداخله ابرقدرتها در منطقه به عنوان موانع همگرایی آسیایی، حركت جمعی به سوی ایجاد ساختاری فراگیر، نظیر اتحادیه آسیایی را یكی از راهحلهای پیشرفت ملل منطقه دانست. ایشان اظهار داشت: «جایگاه منطقهای و بینالمللی هند در كنار توانمندیهای این كشور بهویژه ظرفیتهای اقتصادی و تكنولوژیك آن در كنار موقعیت ژئوپلیتیك و نقش مؤثر جمهوری اسلامی ایران در حل و فصل معضلات منطقهای و ظرفیتهای اقتصادی از جمله در بخش انرژی و حمل و نقل میتواند در طراحی ساختار فراگیر فوق مفید واقع شود».
شایان ذكر است در میزگرد دو روزه ایران و هند علاوه بر موضوعات دوجانبه، مسائل منطقهای و بینالمللی مورد بحث و تبادل نظر محققان دو مؤسسه قرار خواهد گرفت.
متن سخنرانی
جناب آقای آهنی معاون آموزش و پژوهش وزارت امور خارجه در ششمین
میزگرد دفتر مطالعات سیاسی و بینالمللی با مؤسسه مطالعات و تحلیلهای دفاعی هند.
بسم الله الرحمن الرحیم
آقای سفیر؛
آقای مدیركل،
خانمها،آقایان؛
جای خوشحالی است كه امروز شاهد برگزاری ششمین نشست میزگرد مشترك دفترمطالعات سیاسی وبینالمللی وموسسه مطالعات و تحلیلهای دفاعی هند هستیم. از جناب آقای سانجای سینگ (Sanjay Singh)سفیر محترم هند درتهران به خاطر شركت در این مراسم ومساعدت دربرگزاری آن تشكرمی كنم. به جناب آقای شری سیسودا (Shri N.S.Sisodia) مدیركل IDSA و هیات همراه برای سفر به جمهوری اسلامی ایران جهت مشاركت در میزگرد خوش آمد میگویم. همچنین از جناب آقای موسوی مدیركل دفتر مطالعات و گروه مطالعات آسیا و اقیانوسیه بخاطر تدارك این میزگرد تشكر میكنم. امیدوارم دو موسسه بتوانند با تشریك مساعی در خصوص مباحث كاربردی و ارائه راهكارهای جدید و شفاف، قدمی به جلو در جهت توسعه روابط بین دو كشور و تقویت همكاریهای منطقهای و بینالمللی بردارند.
نقش مراكز مطالعاتی و كانونهای فكر به دلیل فراهم ساختن شرایط و فضای لازم، توجه به ظرفیتهای بالقوه، وارائه راهكارها و رویكردهای جدید جهت كمك به برنامهریزی و تنظیم مناسبات در سیاست و روابط خارجی حائز اهمیت است. این مراكز همچنین نقش تاثیرگذاری در ارائه و بهرهگیری از دیدگاههای محققین و اندیشمندان در روند توسعه سیاسی و اقتصادی كشورهای متبوع خود و تبیین تحولات و روندهای منطقهای و بینالمللی بعهده دارند. موفقیت در ایفای این وظایف باعث رشد و گسترش این مراكز در سطح دنیا شده است كه این امر در آسیا نیز بتدریج در حال شكوفائی است. بدون تردید تقویت ارتباط و تعامل بین این مراكز بسیارحائز اهمیت میباشد.
خوشبختانه دفترمطالعات سیاسی و بینالمللی طی سالهای اخیر در این جهت گامهای موثری برداشته كه ارتباطات منظم با مراكزمطالعاتی و تحقیقاتی وكانونها ی فكر معتبر جهانی نظیر موسسه مطالعات و تحلیلهای دفاعی هند ازآن جمله است.
برگزاری منظم میزگردهای مشترك در تهران و دهلینو، و بررسی وتجزیه وتحلیل موضوعات و مولفههای تاثیرگذار در روابط فیمابین دو كشور در عرصههای گوناگون و تبادل دیدگاهها و تحلیلها در قبال مسائل مهم منطقهای و بینالمللی نشانگر حسن توجه دو موسسه در انجام وظایف خود و كمك آنها به تعمیق روابط كهن دوملت ایران وهند می باشد.
البته لازم است دو موسسه، روابط را صرفاً به برگزاری میزگرد مشترك محدود نكنند بلكه طرق دیگرهمكاریها نظیرتبادل محققین، برگزاری سمینارها وكارگاههای مشترك و نظایر آن را مدنظرقراردهند.
مباحث مهمی در دستور كار میزگرد امروز قرارگرفته است كه محقیقین دو مركز دیدگاههای خود را تشریح خواهند كرد. لیكن قبل ازشروع مباحث،مایلم نكاتی را به اختصار بیان كنم.
روابط و مناسبات روابط و مناسبات جمهوری اسلامی ایران وهند بعنوان دوكشور بزرگ وتاثیرگذار و دوقدرت نوظهوردرمنطقه وجهان، دیرینه بوده و ریشه درتاریخ دارد.
گسترش روابط دو كشوردرعرصههای مختلف طی سه دهه گذشته و بویژه سالهای اخیر بیانگرعزم رهبران دو كشور و اراده سیاسی آنان برای ارتقاء مناسبات می باشد. درحوزه اقتصادی دو كشورطی سالهای اخیرحجم مبادلات سالانه قریب به ده میلیارد دلار را درروابط اقتصادی تجربه كرده اند كه حاكی از روند رو به رشد علقههای اقتصادی بین دو كشوراست. درعین حال اعتقاد دارم این حجم از روابط نیز بیانگر ظرفیتهای بالقوه وبالفعل دو كشور نیست. لذا انتظار میرود تبادل نظرهای دو موسسه به شناسائی ظرفیتها و زمینههای جدید همكاریهای سیاسی،اقتصادی و فرهنگی و ارائه راهكارهای نو برای گسترش هرچه بیشتر روابط دو كشورکمک نماید. ازسوی دیگر لازم است مشكلات موجود در روابط نیز در این سلسه مباحث مورد آسیب شناسی قرارگرفته و پیشنهادات لازم برای رفع آنها ارائه گردد.
دركنار روابط دوجانبه مناسب است مباحث اینگونه نشستها به سمت كلان نگری در روابط منطقهای و بینالمللی از طریق پیشنهاد نقشه راهی با هدف برون رفت از مشکلات و اختلافات منطقهای و كمك به پیشرفت ورفاه کشورهای منطقه سوق پیدا کند. پیشرفت درمنطقه مستلزم تلاش مشترک جمعی کشورهای منطقه با بهره گیری ازسارزوکارهای مدرن واستفاده بهینه از منابع طبیعی وانسانی موجود درمنطقه است.
واقعیت امروزاین است كه منطقه ما بصورت خاص وقاره كهن آسیا بصورت عام فاقد سازوکارمنطقهای مناسب برای پیشرفت جمعی میباشد و ازسازوکارهای منطقهای موجود نیز بدلیل مشکلات و بعضا اختلافات بین اعضا استفاده لازم بعمل نمیآید.
درفضای کنونی حاکم برروابط بینالملل و بن بست رویکرد تک قطبی و یک جانبه گرائی و عدم توان قدرتها و سازمانهای فرامنطقهای برای پاسخگوئی به نیازهای دیگر مناطق، نظر میرسد منطقه گرائی درقالب همگرائی آسیائی راه حل مناسبی است تا با تکیه برمشترکات منطقهای و آسیائی از طریق نهادینه کردن همکاریهای بین سازمانهای منطقهای موجود و در كوتاه مدت و حركت به سوی ایجاد ساختاری فراگیر یعنی اتحادیه آسیایی در میانمدت و بلندمدت بستر لازم را برای تعالی ورفاه ملتهای منطقه فراهم آورد.
هموارساختن راه برا ی حركت جمعی درمسیر همگرایی منطقهای وآسیائی درقدم نخست نیازمند یافتن پاسخ به چالشها واختلافات موجود در روابط میان کشورهای منطقه است. بحران امنیتی ناشی از معضل افغانستان و پاكستان ازجمله چالشهای مشترك ایران وهند درغرب آسیا می باشد كه حل وفصل آن در گرو یافتن راهی برای حل اختلافات تاریخی افغانستان وپاکستان و نیز همكاریهای منسجم منطقهای است. عدم حل مشکلات ایندو کشوردر6دهه گذشته و روی آوردن بعضی كشورها به راهحلهای نامناسب، به بحران بزرگتر افراط گرائی انجامیده است که حاصل قرائت انحرافی ازاسلام است.عدم مهاراین معضل،قاره آسیا را در آینده با عدم امنیت وثبات شدیدتری مواجه خواهد ساخت. ازدیگرنمونههای اختلافات تاریخی دراین منطقه،اختلافات هند و پاکستان است. حل وفصل مرضی الطرفینی این مشکلات منطبق با خواست مردم دو كشور، میتواند با ایجاد ثبات وآرامش، نهتنها زمینههای وسیعتر پیشرفت دو کشور را ازطریق بهره گیری ازظرفیتها ومنافع مشترک فراهم آورد،بلکه به تعامل وسیعتر کشورهای منطقه بیانجامد.
فقدان ساختارامنیتی منطقهای وآسیائی باعث شده است تا بیگانگان ازآن سوی آتلانتیك حضور خود در را منطقه توجیه كنند. اگرچه حضورنیروهای نظامی چند ملیتی خود موجد بحران پیچیدهتری درمنطقه شده و تروریزم، ناامنی و بی ثباتی هشداردهنده درمنطقه را دامن زده است.
جمهوری اسلامی ایران و هند میتوانند با تکیه برظرفیتهای ملی، وجایگاه منطقهای وبینالمللی خود درجهت کمک به ایجاد ساختارجدید منطقهای وآسیائی، همکاری منسجمی را سامان دهند. جایگاه منقطهای وبینالمللی هند درکنارتوانمندیهای این کشور بویژه ظرفیتهای اقتصادی وتکنولوژیک آن، درکنارموقعیت ژئوپلیتیک ونقش موثرجمهوری اسلامی ایران درحل وفصل معضلات منطقهای ومنابع غنی و ظرفیتهای فنی واقتصادی آْن ازجمله دربخش انرژی وحمل ونقل میتواند درطراحی ساختارفراگیرفوق مفید واقع شود.
این شرایط وظرفیتهای متقابل ایجاب میکند كه ارتباطات دوکشور، با نگاهی مستقل وفارغ ازرویكردهای قدرتهای فرامنطقهای در سطوح و زمینههای مختلف بمنظورتقویت و تحکیم همکاریها افزایش یابد. بدیهی است رایزنیهای منظم مقامات عالیرتبه دوکشور دراین راستا تسهیل کننده خواهد بود.
در پایان بار دیگر ضمن ابراز مسرت از برگزاری این میزگرد مشترک امیدوارم دو مؤسسه بتوانند به طور منظم و مستمر تبادل نظر مثمرثمری را درراستای توسعه وتعمیق روابط دوکشوردرعرصههای دوجانبه، منطقهای وبین الملی داشته باشند.
ازحوصله وتوجه شما تشکرمی کنم.
آلبوم تصاویر
